Rangdor Bahor shahridagi Tropik Tadqiqot bog‘ida kechki musiqa bayrami boshlanishiga bir soat qolganda, Oy guli ochilmadi. “Gul ochilmasa, uning hididan tayyorlanadigan kapalaklar raqsi ham bo‘lmaydimi?” deb so‘radi o‘n yoshli Malika, marimbasini quchib. Atrofda palma barglari yomg‘irdan keyin yaltirardi.
Bog‘ botanigi Elisa opa Malikaning oldiga egildi. “Bu noyob kaktus gulini kichik nektar yarasalari changlatadi,” dedi u. “Ular kelmasa, ilmiy bog‘ning urug‘lari kamayadi.” Malika bayramdagi bolalar uchun marimba chalishi, shu bilan birga gulga yordam berishi kerak edi. Bu yilgi so‘nggi gullash edi.
Katta shisha gumbaz ostida osilgan qip-qizil bayroqcha gulning orqasidagi kosasimon bargni berkitib turardi. Uning yonida shamolga qarshi qo‘yilgan yaltiroq chiroqlar ham yondi. Elisa opa yarasalar qaytgan aks-sadoni sezishini oldin aytgan, lekin bayram shovqini hammani chalg‘itgan edi. Chunki ular qorong‘ida ko‘zidan ko‘ra qulog‘iga ishonardi.
Malika avval marimbada juda tez, jarangdor kuy chaldi. U musiqaning yarasalarni chaqirishi mumkin deb o‘ylagandi. Ammo yaqin atrofdagi qushlar cho‘chib uchdi, yarasalar esa ko‘rinmadi. “Baland chalish foyda bermadi,” dedi u xijolat bilan, qo‘llarini tizzasiga qo‘yib. Tomoshabinlar ham hayron bo‘lib sukunatda bir-biriga qarashdi.
Keyin u stolchadagi banan bo‘laklarini gul tagiga qo‘ydi. Shirin hid yarasalarga yetar, deb umid qildi. Riko aka esa rozi bo‘lib bosh irg‘adi. Biroq mayda chumolilar saf tortib keldi, gulning nozik poyasiga chiqdi. Bog‘bon Riko aka chumolilarni darhol ehtiyotlab boshqa joyga olib ketdi.
Malika banan qog‘ozini yig‘arkan, gumbaz chetidagi dumaloq karnayga qaradi: Riko akaning past gaplari uning devoridan aniq qaytdi. Shunda u kosasimon barg ham yarasa uchun shunday tabiiy karnay ekanini tushundi. Bayroqcha aynan shu aksni yutib turgandi. U ilgari buni faqat bezak deb bilgandi.
“Bayram bezagi guldan muhim emas,” dedi Malika qat‘iy. U Elisadan bayroqchani yechishga ruxsat so‘radi, Riko aka esa baland chiroqlarni o‘chirdi, faqat uzoqdagi yo‘lak lampalari qoldi. Malika tomoshabinlarga kaftlarini ko‘rsatib, sekin turishni iltimos qildi. So‘ng marimbada orasini keng qoldirgan mayin uch nota chaldi.
Qoramtir osmonda ikki kichik yarasa aylana chizdi. Ular gul oldida to‘xtab, kosasimon bargga qisqa tovush yubordi; qaytgan aks ularni nektarga boshlab keldi. Qanotlar gulchangni mayin ko‘tardi. Shu payt Oy guli oppoq yaproqlarini ochib, hidi bilan bog‘ni to‘ldirdi. Hamma birdan nafasini ichiga yutdi.
Bolalar qarsak chalish o‘rniga marimbaning sokin ritmiga qo‘shilib, barmoqlarini havoda tebratdilar. Elisa opa Malikaga urug‘ qutisini ko‘rsatdi. “Sen gulning tilini tinglading,” dedi u. Malika kuldi: u yordam berish ba‘zan ko‘proq shovqin qilish emasligini anglagan edi. Rangli gumbaz esa sokin quvonch bilan yaltirab turardi.