Rangin Jamoat Markazidagi kechki fan ko‘rgazmasida birdan qog‘oz chiroqlar o‘chib qoldi. Nila yasagan “Adolatli Aylana” maketi ham qorong‘ida ko‘rinmay qoldi, holbuki u bilan mehmonlarga har bir bola teng navbat olishini ko‘rsatmoqchi edi. Uch daqiqadan so‘ng hakamlar kelardi. Uning yuragi hapriqib ketdi.
Zal devorlarida mango yaproqlariga o‘xshash qog‘oz bezaklar, rangoli naqshlari va kichik shamchalar yaltirar edi. Nilaning maketida yigirma to‘rt rangli katak bor, har bir katakning orqasiga kumush folga yopishtirilgan edi. To‘rtta jamoa har safar oltita katakni yoritishi kerak edi. Ammo zaxira quvvat faqat o‘n ikkitasiga yetardi kechasi.
“Hamma chiroqni bir paytda yoqsak, naqsh juda chiroyli bo‘ladi”, dedi do‘sti Arav. Nila ikkita batareyani uladi. Kataklar bir lahza lipilladi-da, butun maket o‘chdi. Ustoz Meera xavfsizlik uchun simlarni uzib, “Qizim, qizigan batareyani dam oldiramiz”, dedi. Nila ichidan shoshganini sezdi.
Nila xafa bo‘lib, telefonidagi hisoblagichga qaradi, ammo dastur faqat sonlarni terardi, yechim tanlamasdi. U ikkinchi urinishda o‘n ikkita lampani eng katta aylana bo‘ylab qo‘ydi. Biroq chetdagi ikki jamoa ranglarini ko‘ra olmadi; navbat teng tuyulmadi. Bu hech kimga ma‘qul bo‘lmadi.
Shunda Nila har bir katak ortidagi kumush folgani esladi. Choynak yonidagi po‘lat likopcha bitta shamcha nurini ikki piyolaga qaytarayotgan edi. Bu ko‘rgazmadagi eng oddiy narsa edi. “Bir lampaning nurini ikkiga bo‘lsak-chi?” dedi u. Arav yelkasini qisdi: “Unda ranglar aralashib ketmaydimi?”
Nila mustaqil qaror qildi: maketni to‘rtta teng bo‘lakka ajratadi, har bo‘lakka uchta lampa qo‘yadi. Har lampaning yoniga kartondan bukilgan V shaklli yaltiroq qanot o‘rnatilsa, nur ikki qo‘shni katakka tushardi. Demak, uch lampa oltita katakni yoritardi. Bu hisob unga juda aniq tuyuldi.
Meera opa xavfsiz masofada issiq elim bilan qanotlarni mahkamladi, bolalar esa qirqilgan folgalarni ushlab turishdi. Nila rangli pardachalarni navbat bilan sinadi. Birinchi qanot juda tik turib, nurni shiftga yubordi. “Burchagini kichraytiramiz”, dedi Nila xotirjamlik bilan. Hamma uning fikriga ishonib ishladi.
Ular karton tagiga mayda katakli chiziqlar chizib, har qanotni bir xil masofaga egishdi. So‘ng o‘n ikki lampa yoqildi. To‘rtta bo‘lakda ham uchta yorug‘ nuqta va oltita yaltiragan katak paydo bo‘ldi. “Endi har jamoaga barobar ekan!” dedi Arav quvonib. Rangoli guli yana charaqlab ko‘rindi.
Hakamlar kelganda Nila maketni aylantirdi: har gal boshqa jamoaning oltita katagi ranglanar, hech kim chetda qolmasdi. U batareya kuchini emas, nurning yo‘nalishini hisoblaganini tushuntirdi. Ko‘rgazma tugagach, bolalar folgali qanotlarni uyga emas, keyingi guruhlar uchun markazga qoldirdilar. Uning yuzida sokin faxr jilvalandi.