Kechki bog‘ning zangori darvozasi yopilayotgan paytda, To‘lqin oyoqlari oldiga buklangan qog‘oz uchib keldi. Qog‘ozda uchta dumaloq teshik, egri chiziq va “Barglar uyiga yetib bor” degan yozuv bor edi. Bog‘bon opa bunday joyni hech eshitmaganini aytdi, ammo qog‘oz chetidagi ko‘k muhrni ko‘rib, To‘lqindan uni bog‘ yopilmasidan topishni so‘radi.
Muhr bog‘ning eski kuzatuv daftarlarida ishlatilishini To‘lqin bilardi. U aynan shu kecha ochadigan oq qo‘ng‘iroqgulni ko‘rishni juda istar, daftar esa gul qayerda ekanini aytishi mumkin edi. “Moxli to‘siqqa yaqinlashmang, faqat tosh so‘qmoqda yuring”, dedi bog‘bon opa. To‘lqin yelkasiga kichik daftarini osib oldi.
To‘lqin egri chiziqni so‘qmoq deb o‘ylab, u tomonga burildi. U uchta dumaloq teshikni ketma-ket uchragan tosh maydonchalar deb sanadi. Biroq so‘qmoq nam moxli to‘siqqa borib tugadi, uning narigi betiga o‘tish xavfli edi. “Chizma meni aldadimi?” dedi u. U oyoqlarini quruq toshda tutdi.
U ortga qaytdi va uch teshikni favvoralarning usti deb bildi. Suv tovushi eshitilgan tomonga bordi, biroq uchinchi favvora qurigan hovuz yonida edi. Oq qo‘ng‘iroqgul bu yerda yo‘q edi. “Ikki marta ham chiziqni yerda qidirdim”, deb To‘lqin xafa bo‘ldi. Qurigan toshlar sovuq yaltirardi.
Shunda uchta osma chiroq asta yondi. Shamol ularni tebratganda, qog‘ozdagi teshiklardan polga uchta nur nuqtasi tushdi. Daraxtdan daraxtga sakrayotgan olmaxon ham aynan chiroqlar tomonga qaradi. To‘lqin qog‘ozning burchaklari buklanganini payqadi. Ular go‘yo bir narsani ko‘rsatardi. Chiroqlar ostidagi tekis plitalar esa oppoq edi.
U qog‘ozni yerga qo‘ymadi. Uni chiroqlar qarshisida ko‘tarib, teshiklardan biriga qaradi. Dastlab faqat yorug‘lik ko‘rindi. Keyin egri chiziq chiroqlarni emas, uzoqdagi qiyshaygan tok shoxini to‘g‘ri kesib o‘tayotganini angladi. “Bu xarita emas, qarash joyi ekan!” dedi u. Buklamalar qog‘ozni tik tutishga qulay edi.
To‘lqin harakatlanib, uch teshik ichida chiroqlar bir qator bo‘lib ko‘ringan nuqtani izladi. Bir tekis tosh ustida ular nihoyat ustma-ust tushdi. Egri chiziqning uchi shu nuqtadan qalin toklar orasidagi juda tor ochiqqa qarar edi. To‘lqin u yerga ehtiyot bilan bordi. Ochiqdan mayin nur sizardi.
Toklar ortida devorsiz, barglardan yasalgan kichik ayvon bor ekan. Uning o‘rtasida oq qo‘ng‘iroqgul ochilib, mayin hid taratardi. Barglar orasidagi bo‘shliqdan oy nuri gulga tushar, uzoqdan ikki kapalak kelib qo‘nardi. To‘lqin nihoyat past ovozda: “Topdim”, dedi. Ayvon tashqaridan oddiy tokzor ko‘rinar edi.
U gulni uzmadi ham, kapalaklarni quvmadi ham; faqat daftarga ochilgan vaqtini va chiroqlar turishini chizib qo‘ydi. Markaziy maydonga qaytgach, bog‘bon opa yozuvni ko‘rib kulimsiradi. “Demak, eski chizma manzilni emas, uni ko‘rish nuqtasini saqlabdi”, dedi u. To‘lqin ertasi kuni boshqalarga ham qog‘ozni ehtiyot bilan tutishni o‘rgatdi.