Anhorning kumush kaliti

Malika har tong buvisining rayhonlariga suv quyishni yaxshi ko‘rardi. Bir kuni u ariqchaga qarasa, suv juda sekin oqar, yaproqlar ham qimirlamas edi. Rayhonlarning uchlari esa biroz egilib qolganini ko‘rdi.

Ariqcha mahalla anhori bilan tutashardi. Anhor bo‘yida quyoshda kumushdek yaltiragan kichkina kalit yotardi. Kalitning uchida suv tomchisiga o‘xshash belgi bor edi.

Malika kalitni olib, qo‘shnisi Anvarni chaqirdi. Anvar yog‘ochdan mayda o‘yinchoqlar yasashni bilardi. U kalitni aylantirib ko‘rib: “Bu bekorga bu yerda yotmagan, suv yo‘lining kaliti bo‘lsa kerak”, dedi.

Bolalar kalit nimani ochishini bilish uchun anhor bo‘ylab sekin yurishdi. Ular suvga yaqin egilmadilar, chetdagi quruq so‘qmoqdan borishdi. Malika oqimga qarab, suv qayerda sustlashishini kuzatdi.

Avval eski tut tagidagi temir qopqoqni ko‘rishdi. Qopqoqda ham tomchi belgisi bor edi, ammo kalit teshikka sig‘madi. “Demak, biz hali to‘g‘ri joyni topmadik”, dedi Malika.

Keyin ko‘prik yonidagi kichik yog‘och qutini ko‘rishdi. Uning qulfida kalitnikiga o‘xshash belgi bor edi. Kalit qutini ochdi, ichidan uzun dastali mayda to‘r va “Suv yo‘lini toza tuting” degan yozuv chiqdi.

Anvar yozuvni o‘qib, ariqcha boshiga qaytishni taklif qildi. Ular suvning sekin oqayotgan joyiga qarashdi. Oqartirib qolgan yong‘oq po‘stlog‘i, quruq barglar va bitta o‘ralib qolgan ip suv yo‘lini to‘sib turgan ekan.

Anvar to‘rni ehtiyotkorlik bilan suvga tutdi. Malika chetda turib, to‘rga ilingan narsalarni savatchaga soldi. Ip ham, barglar ham olingach, suv “shildir-shildir” deb tezroq oqa boshladi.

Suv ariqchadan rayhonlar tomon yugurdi. Birozdan keyin yaproqlar yana tik turdi. Buvi bolalarning ishini ko‘rib, kalitni anhor yonidagi ilgakka osib qo‘ydi va savatchani ham shu yerga qo‘ydi.

Shundan keyin mahalladagi bolalar suv sekinlashsa, avval uning yo‘lini tekshiradigan bo‘lishdi. Mehr bilan qilingan kichik ish ham ko‘pchilikka foyda keltiradi. Toza suv esa hammaning quvonchidir.