Bulutlar Mamlakatida kechqurun osmon oqarib, Qiya Qasrning eng katta sopol chirog‘i birdan o‘chdi. O‘n yoshli Mavluda uning ichidagi Oy shudringi qayerga singib ketganini ko‘rib, ertangi Bulutlar Bayramigacha chiroqni yana yondirishni istadi. Chiroq o‘chsa, suzuvchi qayiqlar qasr ayvoniga qo‘na olmaydi, mehmonlar esa tuman ichida qolardi.
Bu chiroqni qadimda bulut kuloli Bobo Qumri yasagan, der edilar. Uning kosasiga chizilgan uch egri chiziq shamolni, tomchini va qush qanotini bildirar ekan. Mavluda kulol ustasi Oydindan faqat bitta gap eshitdi: “Chiroq yorug‘likni emas, minnatdorlikni ichadi.” Usta so‘ng loylarini tartiblashga kirishib, qizga boshqa izoh bermadi.
Avval Mavluda Oppoq Quduqdan bir kosa shudring oldi-da, uni chiroqqa quydi. Tomchilar porladi, ammo pastdagi mayda teshikdan yana kosaga oqib tushdi. “Demak, u chanqamagan,” dedi u ranjib. Oydin usta kulib, “Teshikni berkitma,” dedi. Shudring qasr poliga ham to‘kilmay, kumush kosada butunlay yig‘ilib qoldi, bu Mavludani yanada hayron qoldirdi.
Keyin u teshik atrofiga yumshoq loy surdi, ustidan ko‘k rangli bo‘yoq tortdi. Chiroq bir lahza qizidi, so‘ng tutun chiqarib, yana sovidi. Mavluda loyni darrov artdi. “Bobo Qumri hech narsani bekorga teshib qo‘ymagan,” deb pichirladi u. Chiroqning sovuq devorida esa uch egri chiziq xira jilvalanib turardi.
U chiroqni deraza yoniga ko‘targanda, uch egri chiziqning uchlari aynan o‘sha mayda teshikka borib tutashishini payqadi. Birinchi chiziq chetida kulrang chang, ikkinchisida shudring izi, uchinchisida oppoq patning juda nozik tolasi yotardi. U chiziqlarni barmog‘i bilan sekin kuzatib, teshik chiroqning nafasi ekanini tushundi. Oydin usta indamay bosh irg‘adi.
Shunda Mavluda qasr tomidagi Bulut g‘ozlari yoniga bordi. U yerda Shabnam ismli g‘oz polga tushgan bitta yumshoq patini tumshug‘i bilan surib qo‘ydi. “Buni olib, chiroqqa qo‘ya qol,” dedi u. Mavluda esa patni so‘ramay olish mumkin emasligini eslab, minnatdorchilik bilan egildi. “Senga ham bayramdan keyin eng shirin donlarni olib kelaman.”
U patni chiroq ichiga tashlamadi. Avval kosaning tagidagi uch ariqchani nam paxta bilan artdi; ulardan biri shamol tomonga, biri bulut chetiga, biri pat qo‘nadigan kichik o‘ringa qaragan edi. “Men uni majburlamayman,” dedi Mavluda. “Bobo Qumrining tartibini sinayman.” So‘ng u qasr ayvonidagi ochiq tokchani tanlab, chiroqni ehtiyot bilan o‘sha yerga qo‘ydi.
U teshikni kechki shabada esadigan tomonga qaratdi, ikkinchi ariqchaga Oppoq Quduqdan bir tomchi qo‘ydi va patni uchinchi o‘ringa yengilgina qo‘ndirdi. Shabada patni qimirlatdi. Tomchi mayda aylana bo‘lib yoyildi, pat esa namlikni kosaning ichiga muloyim uzatdi. Shu zahoti chiroq ichidan tutunsiz kumush nur ko‘tarildi va qasrning ko‘k devorlariga iliq yorug‘lik soldi.
Qiya Qasr nuri bilan suzuvchi qayiqlar xavfsiz qo‘ndi, bayram esa shovqinsiz, ravshan kechdi. Oydin usta Mavludaga qarab, “Minnatdorlik berilgan narsani zo‘rlab olish emas, uning o‘rnini va vaqtini bilishdir,” dedi. Mavluda chiroq yoniga Shabnam g‘oz uchun bir dona don qo‘yib, uzoq bulutlarga boqdi. U kecha hunar ham mehr bilan ishlashini sezdi.