Issiq tom ustidagi yulduzlar

Durbin ichida oppoq nuqta birdan ikkiga bo‘linib, yana qo‘shildi. Lola hayrat bilan ko‘zini uzdi: «Osmonning chirog‘i nega raqsga tushyapti?» Kechki kuzatuv maydonchasida yarim Oy pastda, uning yonida esa juda yorqin Zohra sayyorasi turishi kerak edi. Uning yuragi quvonchdan tez urdi.

Ustoz Orif bolalarga ertaga sinf devoriga ilish uchun sayyoralar jadvalini tayyorlashni topshirgan edi. Lola Zohra qayerda turganini chizib qo‘ymoqchi, bulutlar kelishidan oldin aniq nuqta topmoqchi edi. Ustoz kuzatuvni taxmin bilan emas, chizma va sabab bilan topshirishni so‘ragan edi. Ammo tom chetidagi durbinda hamma yulduzlar suzib, Zohra goh cho‘zilib, goh xiralashardi.

«Durbinni qattiqroq ushla», dedi sherigi Bekzod. Lola uch oyoqchalarni mahkamladi, daftarini ham tagiga qo‘ydi. Lekin tasvir battar titradi. Uning tirsaklari emas, uzoqdagi terakning ham uchi qaltirayotgandek ko‘rindi. Birinchi urinish behuda ketdi, Lola esa vaqt kamayib borayotganini sezdi.

Keyin Lola linzaga nam qo‘ngandir, deb o‘yladi. U asbob uchun mo‘ljallangan yumshoq mato bilan oynani sekin artdi. «Hozir ravshanlashadi», dedi u. Ammo tasvir o‘zgarmadi, hatto terak uchlari ham suv ichida turgandek egilib ko‘rindi. Ikkinchi urinish ham uni manziliga yaqinlashtirmadi.

Lola durbindan chiqib, pastga qaradi. Quyosh botgan bo‘lsa ham, tunuka tom kun issig‘ini saqlab turar, uning ustidan ko‘zga zo‘rg‘a ko‘rinadigan mayin to‘lqinlar ko‘tarilardi. Maysali chetda esa havo tiniqroq edi. Uzoqdagi terakning tom tomondagi uchi qaltirar, maysa tomondagi tanasi esa ravshan ko‘rinardi.

U choynakdan chiqqan bug‘ni esladi: issiq havo yuqoriga ko‘tarilib, sovuqroq havo bilan aralashsa, nur egilib, uzoqdagi narsalar tebranayotgandek ko‘rinadi. «Demak, yulduzlar raqsga tushmayapti, oldimizdagi havo tebranyapti», dedi Lola. Ustoz bosh irg‘adi: «Buni tekshirish uchun qanday joy tanlaysan?»

Lola o‘zi qaror qildi: durbinni tomdan uzoqroq, nam maysa yonidagi tekis maydonga ko‘chirish kerak. «Bekzod, qutini ikki qo‘llab ushla, men oyoqchalarni yig‘aman», dedi u. Ustoz ularning ehtiyotkorligini tekshirib, ruxsat berdi. Ular asbobni sokin ko‘tarib, issiq havodan chetroqqa o‘rnatdilar.

Yetti daqiqa o‘tgach, Lola yana qaradi. Yulduzlar mayin lipillar, ammo Oy chetidan pastroqda turgan yorqin nuqta deyarli qimirlamasdi. Xarita ham aynan shu oraliqni ko‘rsatardi. «Mana Zohra!» dedi Bekzod. Lola uning o‘rnini Oyga nisbatan chizdi, so‘ng ilk chizmasidagi egri nuqtani ham o‘chirib tashlamadi.

Bulutlar kelganda jadval tayyor edi. Ertasi kuni Lola ikki kichik rasmni yonma-yon ilib qo‘ydi: birida issiq tom ustidagi titroq nuqta, ikkinchisida maysa yonidagi barqaror sayyora. Sinfdoshlari rasmlarga qarab, osmon emas, havoning o‘zi ham kuzatuvga qo‘shilishini angladilar. Lola kechagi raqsni eslab, kulimsiradi.