Quyosh daryo betiga mayda kumush donalar sochayotgan paytda Nargiza qirg‘oqdagi sayoz ko‘lmakdan g‘alati chirqillash eshitdi. U shu zahoti to‘xtab qoldi. U otasi tayyorlab qo‘ygan o‘n ikki tol niholi solingan savatni mahkam ushladi: nihollar tushgacha narigi qirg‘oqdagi yemirilgan joyga ekilishi kerak edi.

Ko‘lmak yonida sinfdoshi Mubin tizzalab o‘tirardi. Kechagi suv pasaygach, ona o‘rdakning to‘rt jo‘jasi shu chuqurchada qolib ketgan, ona esa narigi tomondagi qamish orasidan ularni chorlar edi. Ular hali ucha olmasdi. “Men ularni olib o‘ta olmayapman,” dedi Mubin, ko‘zlari xavotirga to‘lib.

Nargiza ko‘z oldiga otasining ertalabgi gapini keltirdi: “Bu nihollar qirg‘oq tuprog‘ini ildizi bilan tutib turadi.” Otasi va onasi belkurak bilan uni kutishardi; kechiksa, quyosh tuproqni qotirib yuborardi. Bu ish oilaning bahorgi va‘dasi edi. Ammo jo‘jalarning mitti tumshuqlari suv chetida tinmay qimirlar, Mubin esa yolg‘iz qolgan edi.

Avval Mubin qamishdan uzun tutqich yasab, jo‘jalarni asta ona o‘rdak tomon haydamoqchi bo‘ldi. Jo‘jalar qo‘rqib, ko‘lmakning eng chetiga tiqilishdi. “Bunday qilsak, ular yanada sarosimaga tushadi,” dedi Nargiza. Ona o‘rdak ham xavotir bilan aylanardi. Ular qamishni chetga qo‘yib, suvning qaysi tomoni pastligini kuzata boshlashdi.

Keyin ikkalasi kaftlari bilan ko‘lmak devoridan ariqcha ochishdi. Lekin qumli qirg‘oq darrov o‘pirilib, ochilgan joy yana to‘ldi. Suv esa loyqalanib ketdi. Mubin savatga qaradi. “Nihollarni bu yerga qo‘ysak, otang xafa bo‘lmaydimi?” Nargiza ham shundan qo‘rqardi; o‘n ikkitasining birortasi ortiqcha emas edi.

Shunda Nargiza yuqoriroqqa qaradi. Daryodan ajralgan ingichka jilg‘a tolzor tagidan oqib, ko‘lmakdan bir qarich pastda o‘tardi. Uning chetida eski tol ildizlari qumni mahkam ushlab turar, suv esa mayda yashil o‘tlar orasidan sekin sizib chiqardi. U bu manzarani diqqat bilan esladi. Qizning ko‘ngliga aniq fikr keldi.

“Nihollarni ekishdan oldin ham ildizlari nam turishi kerak,” dedi u. “Uch tasini ariqchaning ikki yoniga qo‘ysak, qum ushlanadi. Ish tugagach, yana savatga olamiz.” Mubin boshini qimirlatdi. Nargiza otasining ishi kamayishini emas, vaqtida yetib borishni istardi, lekin do‘stini ham tashlab ketolmasdi.

Ular nihollarni yotqizib, orasiga tekis toshlar qo‘yishdi; qamish bo‘laklari qumni ushlab qoldi. Jilg‘adagi suv ochilgan ariqchadan ko‘lmakka asta kirdi. Ona o‘rdak sayozlashgan joydan birinchi jo‘jani olib o‘tdi, qolganlari ham ketma-ket ergashdi. “Sen menga ishonganding,” dedi Mubin quvonib.

Nargiza nihollarni suvdan olib, savatga qayta joyladi. Ular nam va butun edi, faqat ildizlariga mayda qum yopishgan. Narigi qirg‘oqqa yetishganda otasi kulib: “Nega kechikding?” deb so‘radi. Nargiza hammasini rost aytdi. Otasi nihollarni ekar ekan, Mubin ham kelib, belkurakning dastasini mahkam tutib berdi. Ishni uchovlari birga tez bitirishdi.