Poyonsiz Qoratepa etagidagi kuzatuv maydonchasida Nargiza teleskop ko‘zida Yupiter yonidagi to‘rtta mitti nuqtani ko‘rdi-yu, ular birdan sut pardasi ortiga yashirindi. Sayyora qoramtir tog‘ ortiga kirishidan oldin ularni ukasi Temurga chizib ko‘rsatish Nargizaning bugungi eng katta maqsadi edi. U bu manzarani ikkovlari uchun esdalik qilmoqchi edi.
Kech iliq boshlangandi, ammo yerga yoyilgan gilam chetlari namlanib, panjara ustida mayda tomchilar yaltirardi. Osmon beg‘ubor, Oy esa ingichka halqa bilan o‘ralgan edi. Nargiza daftaridagi vaqtlarni tekshirdi: Yupiter tog‘ ortiga yetguncha atigi yigirma daqiqa bor edi. U ko‘rgan nuqtalarini aniq joylashtirib chizishga so‘z berdi.
U linzaga egilib qaradi. Shishaning yuzida juda mayda tomchilar bor edi. “Chang tushgandir,” dedi Temur xavotirlanib. Nargiza yumshoq ro‘molchasi bilan linzani artdi, lekin tomchilar o‘rniga oqarib ketgan dog‘ qoldi va avvalgi aniq tasvir yanada xiralashdi. Uning yuragi tezroq ura boshladi.
“Men puflab yuboraman,” dedi Temur. Nargiza bunga ruxsat berdi, chunki vaqt oz edi. Ammo uning iliq nafasi sovuq shishaga tegishi bilan parda yanada qalinlashdi. Temur boshini egdi. “Kechir, opajon, men tezroq yordam bermoqchi edim,” dedi u. Nargiza uning yelkasiga qo‘lini qo‘yib, ikkovimiz avval sababini topamiz, dedi.
Nargiza osmondagi halqani, nam panjarani va teleskop yonidagi uzun qalpoqli kichik durbinni birma-bir ko‘rdi. Durbinning old oynasi esa hanuz tiniq edi. Ustoz Saida ilgari sovuq buyumlar issiqligini osmonga taratishini, shunda havo namligi tomchiga aylanishini aytgan edi. Qalpoqcha durbin oynasini ochiq osmonning sovuqligidan biroz asrar ekan.
Qiz darhol qaror qildi. “Biz bulutni hayday olmaymiz, ammo linzani qayta sovib ketishdan saqlaymiz,” dedi u. Temurdan kuzatuv daftarining bo‘sh karton muqovasini so‘radi. Ikkovi uni naycha qilib, teleskop og‘ziga tegmaydigan uzun qalpoqcha yasashdi. Nargiza qalpoqcha oynani yopmasligi, ammo ochiq osmon tomon keng qarab turmasligi kerakligini tekshirdi.
Saida opa ularning ishini ko‘rib, toza linza salfetkasini uzatdi. “Bosmang, faqat yengil tekkizing,” dedi u. Nargiza dog‘ni ehtiyotlab oldi, Temur esa karton qalpoqchani mahkam ushlab turdi. Naycha linzaga to‘siq bo‘lmadi, faqat uning osmon bilan sovuq almashuvini kamaytirdi. Panjara tomchilansa ham, linza yana ho‘llanmadi.
Bir necha daqiqadan so‘ng ko‘zgu yana tiniqlashdi. Qora fonda Yupiter va uning to‘rtta yo‘ldoshi ketma-ket ko‘rindi. Temur hayrat bilan pichirladi: “Ular tugmachadek ekan!” Nargiza ularni vaqt bilan chizdi, keyin Temurga navbat berdi. Bola har bir nuqtaning yoniga kichkina doira qo‘ydi.
Yupiter tog‘ ortiga ketganda, Nargiza endi halqasi kengaygan Oyga qaradi. U daftar chetiga panjara namligi, Oy halqasi va linza tomchilarini ham yozdi. Ertasi kuni bolalar uning chizmasidan nafaqat sayyorani, balki sovuq tun havosi qanday ishlashini ham bildilar. Temur esa qalpoqchani saqlab qo‘ydi, chunki u shoshilish emas, kuzatish yordam berganini tushungan edi.