Ganch yulduzlari va yetti bulut

Kechqurun Bulutlar mamlakatidagi yetti oq bulut birdan bir tomonga og‘ib, pastdagi Bodomzor vodiysini chetlab o‘ta boshladi. O‘n yoshli Nargiza osma ayvondan qarasa, qadimiy ganch diskning bitta yulduzchasi kulrang tuman bilan berkilib qolgan edi. Shu ondayoq mayin yomg‘ir navbati buzildi. Qushlar ham nam qanotlarini yig‘ib, ayvon chetiga qo‘na boshlashdi.

Rivoyatlarda aytilishicha, ganchkor ustalar diskdagi yetti yulduzni bir-biriga teng ochib qo‘ygan: shunda bulutlar namni yetti vodiyga baravar ulashar ekan. Usta Oqila Nargizaga: “Quyosh botguncha yulduzchani ochmasak, Bodomzor bugun suv olmaydi”, dedi. Uning chetida tungi shamol allaqachon sovib borardi. Havo oqarib, qirlar orti ko‘kimtir tusga kirardi.

Nargiza mayin oq patni olib, berk joyni asta titdi. Ammo tuman ichkariga tiqilib, yulduzchaning nurlarini yanada qalin to‘sdi. “Men uni tozalayman deb, battar berkitibman”, dedi qiz xijolat bilan. Usta Oqila diskka qo‘l tekkizmadi. Nargizaning peshonasida sovuq tomchilar yaltiradi.

Keyin Nargiza kosachadagi iliq bulut suvini chetiga tomizdi. Ganch changi namlanib, yopishqoq bo‘tqaga aylandi; kulrang qatlam qotib qoldi. “Ganch namni ichadi, unga ko‘p suv berilmaydi”, dedi Usta Oqila. Nargiza shu zahoti kosani chetga qo‘ydi va chuqur nafas oldi.

Qiz ayvon poliga cho‘kib, shoshilmay diskni kuzata boshladi. Ochiq olti yulduzchadan chiqqan ingichka havo tasmalari bir xil tomonga egilar, berk yulduzcha atrofidagi tasmacha esa qarama-qarshi burilardi. Disk chetidagi mayda chiziqlar ham bir joyda ustma-ust kelmay qolgan edi. U olti tasmachaning uchidagi mayda tomchilarni ham solishtirdi.

Nargiza ganchkorlarning eski gapini esladi: “Naqsh bezak bo‘lishdan oldin xizmat qiladi.” Diskning orqa tomonida aylanuvchi ikkinchi ganch halqa borligini ko‘rdi. “Berk joy tuman emas, ikki naqshning noto‘g‘ri tutashgan joyi ekan!” dedi u. Tuman faqat tor tirqishda ushlanib qolgan edi.

U halqani qo‘li bilan buramoqchi bo‘ldi, ammo og‘ir diskni qiyshaytirishdan qo‘rqdi. So‘ng Nargiza ayvondagi ipak arqonni halqaning ikki qulog‘iga teng bog‘ladi va Usta Oqiladan narigi uchini ushlab turishni so‘radi. “Men chiziqlar tenglashguncha sekin tortaman”, dedi. “Siz faqat diskni tekis saqlang.”

Ikkovlari arqonni bir nafasda emas, Nargiza ko‘rsatgancha barmoq-barmoq tortishdi. Mayda chiziqlar bir nuqtada tutashdi, yettinchi yulduzning nurlari ochildi. Tuman bo‘lagi ichkariga emas, keng tirqishdan chiqib ketdi; yetti bulut yana yelpig‘ichdek yoyildi. Pastdagi vodiyga qaragan bulutlar yengillashib, o‘z o‘rniga keldi.

Bodomzor ustiga mayin yomg‘ir tushganda, Nargiza ganch diskka yana qaradi. Usta Oqila kulib: “Sen uni kuch bilan emas, nima uchun yaratilganini anglab tuzatding”, dedi. Nargiza yulduzli naqshlar faqat chiroy uchun emasligini, ular osmonning adolatini asrashini his etdi. U bu bilimni boshqalarga ham aytishga ahd qildi.