Bir kuni ertalab Mohira ayvon yonida qaldirg‘ochning tinmay charx urayotganini ko‘rdi. Qush tumshug‘ida somon bilan kelar, keyin devor tagiga qo‘nib, mayin chirqillardi. U go‘yo kimdandir yordam so‘rayotgandek edi.
Mohira qo‘shnisi Anvarni chaqirdi. Ikkalasi ayvon shiftiga qarasa, qaldirg‘ochning uyasi yarim qolgan ekan. Uyaning chetlari qurib yorilgan, ichki tomoni esa hali yumshoq loydan edi.
“Qush nega buncha bezovta ekan?” dedi Anvar. Mohira devor tagidagi tuproqqa qaradi: bir necha kundan beri yomg‘ir yog‘magani uchun nam tuproq qotib qolgan edi.
Qaldirg‘och uya devorini mustahkamlash uchun yopishqoq loy topolmayotgan ekan. U somon olib kelardi, ammo loy bo‘lmagani uchun uyasining yoriqlarini berkitolmasdi.
Mohira uyaga qo‘l tekkizmaslik kerakligini aytdi. “Uyani tuzatamiz deb, uni buzib qo‘yishimiz mumkin”, dedi u. Anvar bosh irg‘ab, hovlidagi kichkina laganchani olib keldi.
Ular laganchaga mayin tuproq soldilar va ozgina suv quydilar. Anvar shoshilib yana suv qo‘shib yubordi. Tuproq suyuq bo‘lib, loy emas, kichkina ko‘lmakka o‘xshab qoldi.
Qaldirg‘och lagancha yoniga uchib keldi-yu, undan hech narsa olmadi. U ikki marta egilib qaradi, so‘ng ayvon tomonga uchib ketdi. Anvar xijolat bo‘lib, “Biz unga yordam bera olmadik”, dedi.
Mohira shoshilmadi. U qaldirg‘ochni diqqat bilan kuzata boshladi. Qush hovlining chetidagi eski ko‘lmakka qo‘nib, faqat uning quyuq chetidan tumshug‘i bilan kichkina loycha olar ekan.
“Demak, loy juda suyuq ham, juda quruq ham bo‘lmasligi kerak”, dedi Mohira. Anvar laganchaning bir chetiga quruqroq tuproq qo‘shdi. Mohira esa qoshiq bilan uni sekin aralashtirdi.
Endi laganchada nam, ammo tumshuq bilan olishga qulay loy paydo bo‘ldi. Bolalar bir necha qadam nariga chekindilar. “Qush o‘zi xohlaganini tanlasin”, dedi Mohira.
Qaldirg‘och avval lagancha atrofini bir necha marta aylanib chiqdi. So‘ng tumshug‘iga kichkina loycha olib, uyasi tomon uchdi. U yana qaytdi, yana loy oldi.
Qush kun bo‘yi loy tashidi. Kechga borib uyadagi yoriqlar yopildi, pastki cheti esa tekis va mustahkam bo‘lib qoldi. Ertasi kuni qaldirg‘och ayvon oldida quvnoq chirqilladi.
Mohira bilan Anvar kerakli narsani vaqtida payqash ham katta yordam ekanini bildilar. Ular laganchani yuvib, hovlidagi daraxt tagiga qo‘yib qo‘ydilar.