Toychoqning qiyshiq yo‘li

Navro‘z sayliga bir kun qolganda Mubin bobosi yasagan yog‘och toychoqni supaga olib chiqdi. Toychoqning bo‘ynida mitti qo‘ng‘iroq bor, g‘ildiraklari yursa, u mayin jaranglardi. Mubin uni ertaga bolalar o‘yinchoqlari qatoriga qo‘ymoqchi edi.

U toychoqni tekis taxta ustiga qo‘yib, sekin itardi. Ammo toychoq to‘g‘ri yurmay, chap tomonga burilib ketdi. Ikkinchi marta ham shunday bo‘ldi. Qo‘ng‘iroq esa avvalgidek quvnoq emas, xira jarangladi.

“Voy, saylgacha tuzatmasak bo‘lmaydi”, dedi Mubin toychoqni qo‘liga olib. Shu payt qo‘shnisi Nargiza hovliga kirdi. U ham toychoqni taxta bo‘ylab sekin yurgizib ko‘rdi.

Toychoq yana chapga qarab ketdi. “Demak, ayb supada ham, taxtada ham emas”, dedi Nargiza. Mubin bosh irg‘ab, g‘ildiraklarni yumshoq latta bilan artdi.

So‘ng u toychoqni yana yurgizdi. Lekin foydasi bo‘lmadi. Mubin g‘ildirakni qattiqroq aylantirmoqchi bo‘ldi, ammo Nargiza uning qo‘lidan ushlab: “Shoshilma, avval yaxshilab qaraylik”, dedi.

Ular toychoqni yonboshlatib, har bir g‘ildirakni navbat bilan tekshirdilar. Mubin oldingi g‘ildiraklarni aylantirdi. Ular ravon aylanardi. Orqa chap g‘ildirak ham joyida edi, ammo orqa o‘ng g‘ildirak biroz og‘ir aylanardi.

Shu payt bobo hovliga chiqdi. U bolalarning jiddiy qarab turganini ko‘rib, kulimsiradi. “Yaxshi, sizlar sababini topishga yaqin ekansizlar. Qattiq tortmanglar, mayda narsani ham payqash kerak”, dedi u.

Bobo toychoqni mahkam, ammo ehtiyotkor ushlab turdi. Mubin g‘ildirakni juda sekin aylantirdi. Nargiza engashib qarasa, g‘ildirakning ichi bilan yog‘och o‘qi orasiga ingichka quruq barg tomiri tiqilib qolgan ekan.

Nargiza boboning eski yumshoq mo‘yqalamini olib keldi. Bobo toychoqni tutib turdi, Mubin g‘ildirakni sal aylantirdi. Nargiza mo‘yqalam bilan barg tomirini ehtiyotkorlik bilan chiqardi.

G‘ildirak birdan yengil aylanib ketdi. Mubin toychoqni taxta bo‘ylab qo‘yib yubordi. U bu safar to‘g‘ri yurdi, bo‘ynidagi qo‘ng‘iroq ham “jiring-jiring” deb quvnoq ovoz chiqardi.

Ertasi kuni toychoq sayldagi bolalarni xursand qildi. Mubin uning yoniga kichkina yozuv qo‘ydi: “Sekin qaragan ko‘z yechimni topadi.”