Tugunlar qo‘shig‘i

Navro‘z sayliga bir kun qolganda Dilafruz ayvondagi arqonga o‘n ikki dona qizil-oq lenta bog‘ladi. Ertaga mahalla bolalari shu ayvonda bahor qo‘shiqlarini aytishi kerak edi. Lentalar kichkina bayroqchadek hilpirab, hovliga bayramona ko‘rk berardi.

Ertalab Dilafruz derazadan qarasa, arqonda faqat uzun lentalarning uchlari osilib turardi. O‘n ikki lentaning yettitasi yerga tushib qolgan edi. Kecha u tugunlarni juda qattiq tortganini eslab, hayron bo‘ldi.

U lentalarni qoqib, yana bog‘ladi. Bu safar tugunni ikki marta aylantirdi va arqonni ham mahkamroq tortdi. Ammo yengil shamol esgach, to‘rtta lenta sirg‘alib tushdi.

Dilafruz: “Nega tugunlarim joyida turmaydi?” deb xo‘rsindi. U katta-katta tugun qilishga urindi. Shunda arqon og‘irlashib, o‘rtasidan osilib qoldi, lentalar esa burishib, chiroyini yo‘qotdi.

Qiz xafa bo‘lib, lentalarni yig‘a boshladi. Shu payt qo‘shnisi Mavluda opa ayvondan chiqdi. U sayl uchun do‘ppi chetiga moviy ipak tasma tikayotgan edi.

“Tugun qattiq bo‘lishi uchun uni zo‘r berib tortish shart emas”, dedi Mavluda opa. “Silliq lenta o‘ziga mos tugunni xohlaydi.” Dilafruz uning yoniga o‘tirib, diqqat bilan qaradi.

Mavluda opa avval kichik halqa qildi. So‘ng lenta uchini halqadan o‘tkazib, ikki tomonni baravar tortdi. “Tugun lentani ezmaydi, lekin uni mahkam ushlab turadi”, dedi u.

Dilafruz birinchi tugunni sekin bog‘ladi. Ikkinchisida halqani juda katta qilib yubordi, lenta yana bo‘shashdi. U xato qilganidan uyalmadi, tugunni yechib, qaytadan sinadi.

Uchinchi urinishda Dilafruz Mavluda opa aytgan so‘zlarni pichirladi: “Halqa, uch, baravar tort.” Keyingi tugunlar ham tobora tekis chiqdi. Tushga borib arqonda o‘n ikki dona chiroyli bezak yana hilpirab turardi.

Sayl kuni shamol ancha kuchli esdi. Bolalar qo‘shiq aytayotganda lentalar quvnoq tebrandi, ammo birortasi ham tushmadi. Dilafruz bezaklariga qarab kuldi: u tugunni emas, sabr bilan o‘rganishni mahkam bog‘lagandek edi.