Qoratepa kuzatuv maydonchasida kecha osmon birdan oqarib ketgandek tuyuldi. Zarnigor daftariga Kichik Ayiq yonidagi uch xira yulduzni chizishi kerak edi, ammo eng maydasi ko‘rinmasdi. Ertaga maktabning koinot ko‘rgazmasida uning xaritasi turishi kerak edi. U buni o‘zi topmoqchi edi.
Maydoncha tog‘ etagidagi kichik rasadxona yonida edi. Ustoz Bahrom bolalarga, ko‘z qorong‘iga asta o‘rganishini, oq chiroq esa bu odatni buzishini tushuntirgandi. Shuning uchun hamma qo‘lida xira qizil fonar tutar, uzoqdagi yulduzlar esa ko‘proq ko‘rinardi. Bu qoida Zarnigorga avval juda g‘alati tuyulgandi. Qoidaning sababini u endi anglar edi.
Ammo asboblar xonasida navbatchi Kamol aka batareyalarni tekshirayotgandi. Eshik ochilganda uning oq chirog‘i maydonchaga yoyilar, Zarnigor qaragan joyda yulduzlar oqarib yo‘qolardi. “Menga atigi o‘sha bittasi kerak”, dedi u ko‘ngli cho‘kib. Kamol aka ishini besh daqiqada tugatishini aytdi. Bulutlar esa g‘arbdan sekin yaqinlashardi.
Zarnigor avval teleskopning ko‘zoynagini artdi. Balki unda chang bordir, deb o‘yladi. Ustoz Bahrom tekshirib, linza toza ekanini ko‘rsatdi. Keyin qiz daftarining oppoq varag‘ini yuqoriga tutib, osmon nuri ko‘proq tushsin dedi. Oqartirib qaytgan nur uning ko‘zini yanada qamashtirdi. Natija uni yanada tashvishlantirdi, xolos.
U ikkinchi marta qo‘lidagi fonarni yulduz tomonga qaratdi. “Ko‘proq nur bersam, uni topaman”, deb umid qildi. Ammo qizil fonar ustiga tushganida yulduz emas, faqat qizil dog‘ ko‘rindi. Shunda yonida turgan Munisa, “Qorong‘iga ko‘z bilan qarash kerak”, deb eslatdi. Bu urinish ham foyda bermadi.
Zarnigor esladi: ustoz oq chiroqdan so‘ng ko‘z yana moslashishi uchun vaqt kerakligini aytgandi. Kamol akaning ochiq eshigi esa uning yon tomonida edi. Qiz shoshilmay qaror qildi: yulduzni kuchaytirishga emas, ko‘zini asrashga urinadi. “Men yorug‘likni chetga qoldiraman”, dedi u. Bu ishni hech kimga zarar bermay bajarish mumkin edi.
U Kamol akadan ruxsat so‘rab, qora teleskop qopqog‘ini tik holda stul yoniga qo‘ydi. Qopqoq oq chiroqni bekitdi, ammo osmonni to‘smadi. Munisa qizil fonarni pastga qaratib turdi. Ikkalasi o‘tirgancha o‘n daqiqa gaplashmay kutdi; ular xavfsizlik uchun maydonchadan siljimadilar. Ustoz Bahrom ularni diqqat bilan kuzatib turdi.
Ko‘zlari asta keng qorong‘ilikni ajrata boshlaganda, uchinchi yulduz paydo bo‘ldi. U Kichik Ayiqning yonida mayin yaltirardi. “U hech qayerga ketmagan ekan!” dedi Zarnigor. Kamol aka eshikni yopib chiqdi va xaritaga qaradi. “Sen yorug‘likni emas, sababni boshqarding”, dedi u mamnun. Zarnigor ichida iliq bir quvonch sezdi.
Zarnigor yulduzni shoshmay chizdi, yoniga qizil fonar va qora qopqoqni ham belgilab qo‘ydi. Ko‘rgazmada bolalar uning xaritasiga qarab, nima uchun tungi kuzatuvda ko‘zga dam berilishini so‘rashdi. Zarnigor javob berar ekan, tog‘lar ustidagi osmon unga yanada yaqin tuyuldi. U kuzatish ham mehnat ekanini bildi.