Yomg‘ir tomchilari shisha tomda mayda chiroqlar kabi yaltirar, Osiyo qit‘asini kesib o‘tuvchi tezkor poyezd esa Platforma Sakkizda kutib turardi. Mira bekat kutubxonasining navbatchisi edi. Shu payt qizil vagon ekrani o‘chib qoldi. “Yo‘lovchilarga kitob qutilari qayerga borishini kim aytadi?” dedi kutubxonachi Ota Ken.
Har safar poyezd jo‘nashidan oldin kutubxona bolalar kitoblarini turli vagonlarga yuborar edi. Qutilarga raqamli kod va choy rangli qog‘oz karta biriktirilardi. Miraning maqsadi oddiy tuyuldi: ekranni ishga tushirib, qutilarni poyezd ketishidan avval to‘g‘ri joylashtirish.
Ammo yangi skaner kartalardagi sakkizta ingichka va yo‘g‘on chiziqni o‘qimadi. Bu kartalarni ancha oldin bekatning birinchi muhandislari yaratgan ekan. Chiziqlar mo‘yqalam iziga o‘xshar, har biri quti boradigan vagon tartibini bildirardi. Ekranda faqat: “Tartib topilmadi”, degan yozuv turardi.
Mira tezda barcha chiziqlarni bir xil kichik kvadratchaga aylantirdi. Dastur ishlagandek ko‘rindi, lekin uchta quti nonushta vagoniga, ikkita quti esa bo‘sh yuk bo‘limiga ketdi. “Shakllari bir-biriga juda o‘xshaydi-ku!” dedi Mira xijolat bo‘lib. Ota Ken muloyim javob berdi: “O‘xshashlik hamisha tenglik emas.”
Ikkinchi urinishda Mira kartalarni yorqinroq nur ostida suratga oldi va ranglariga qarab ajratdi. Natija yana chalkashdi: yomg‘irli kunda qog‘ozning rangi to‘qroq ko‘rinar ekan. Poyezd eshigi yonida kutayotgan yo‘lovchilar ham bezovta bo‘la boshladi. Mira ekranga tikilib, shoshqaloqlikdan qo‘llari isinayotganini sezdi.
Shunda u kutubxona devoridagi eski lavhani esladi. Unda chiziqlar chapdan o‘ngga emas, mo‘yqalamning bosilishi va ko‘tarilishi ketma-ketligida yozilishi aytilgan edi. Mira Usta Mayga bordi. “Chiziqning qaysi biri avval tushganini qanday bilasiz?” deb so‘radi u. Usta May kulimsiradi: “Yupqa uch har doim keyingi qadamni kutadi.”
Mira mustaqil qaror qildi: dastur chiziqning faqat shakliga emas, uning boshlangan va tugagan uchiga ham qaraydi. U kartalarni stolga tartib bilan terdi, har birining yupqa uchini ko‘k qalam bilan aylantirdi. So‘ng kodga avval boshlanish, keyin yo‘nalish, oxirida qalinlik qoidasini kiritdi.
Dastur darrov hammasini hal qilmadi. Mira va Ota Ken beshta kartani qo‘lda tekshirib, qoidaning xatosini tuzatishdi. Nihoyat ekran yashil rangda yondi: “Vagonlar tartibi tayyor.” Qutilar sokin tasma bo‘ylab joylariga ketdi. “Siz eski usulni yangidan eshittirdingiz,” dedi Usta May.
Poyezd jo‘naganda qizil vagon derazalari ortida kitob qutilari rangli fonarlar kabi ko‘rindi. Mira keyingi dasturiga “Tinglash rejimi” degan bo‘lim qo‘shdi: u eski kartani o‘chirib yubormas, avval uning ketma-ketligini so‘rardi. Ota Ken unga issiq choy uzatib, “Tartibni hurmat qilgan kod uzoq yuradi,” dedi.