Kech kirayotganda Bulutlar mamlakatining eng baland ayvonidan qirq tomchi shabnam pastga emas, tepaga uchib ketdi. O‘n yoshli Nigor ularni ko‘rib, yuragi hapriqdi: agar ular qaytmasa, quyidagi yaylovlarning kechki gullari chanqab qolardi. Uzoqda oy bulutlarga ipak rang berardi.

Nigor bulut tolasidan dasturxon to‘qishni o‘rganayotgan edi. Qadimiy rivoyatga ko‘ra, Qirq Tomchi dasturxoni ayvon chetiga yoyilsa, uning mayda bodomchalari havoni sovitar, shabnam donalari esa tartib bilan yerga tushardi. Bu oqshom dasturxon navbati ustoz Oydinniki edi, u betob yotardi. Uni faqat sokin kechalarda to‘qish mumkin edi.

— Men uning o‘rniga to‘qib beraman, — dedi Nigor. Ustoz Oydin ko‘zini ochib, kumush g‘altakni uzatdi. — Ipni mahkam tortma, qizim. Qirqinchi tomchi har doim qolganlar bilan maslahatlashib qo‘nadi. Nigor maqsadini aniq bildi: shabnamni gullarga yetkazish uchun dasturxonni oy chiqishidan oldin tayyorlashi kerak edi. Ayvon ostida binafsha oqar suvlar yaltirardi.

Nigor g‘altakdagi oq iplarni bir-biriga qattiq tugdi. “Mahkam bo‘lsa, uchmaydi”, deb o‘yladi u. Ammo shamol kelgach, tugunlar tarang tortildi, bodomchalar yopildi va dasturxon yelkan kabi yuqoriga ko‘tarildi. Qirq tomchi yana uning ustidan kulganday dumalab o‘tdi. U ko‘k ayvon bo‘ylab quvdi, ammo yetolmadi. Uning barmoqlari ham sovuqdan qizarib ketdi.

U keyin bulut otlarining yuganidan mayin qo‘ng‘iroqchalar oldi. Ularni chetiga ilsa, og‘irlik dasturxonni pastda ushlab turadi, deb umid qildi. Lekin qo‘ng‘iroqlar har chayqalishda havoni isitib yubordi, tomchilar kattalashmay, mayda tuman bo‘lib tarqaldi. Nigor xafa bo‘lib, ayvon poliga cho‘kdi. Shamol ularni mayin kulrang qatlamlarga sochdi.

Shunda u ayvonning eski koshinlariga qaradi. Undagi atlas naqshida qirqta bodomcha bor edi: hech biri qattiq tugilmagan, har birining chetida ingichka ochiq chok qoldirilgan. Oydinning “maslahatlashib qo‘nadi” degani esiga tushdi. Yaqinda uchib o‘tgan turnalar ham bir-biriga yelkasini bermay, oraliq saqlab suzgan edi. Nigor koshinning chetlaridagi havo izini sezdi.

Nigor mustaqil qaror qildi: dasturxonni og‘irlashtirmaydi, uni nafas oladigan qiladi. U bulut otlarini bo‘sh qo‘yib, ular yelidan to‘kilgan sovuq kumush tolalarni yig‘di. So‘ng har bodomchaning chetida bittadan ochiq chok qoldirib, qirqinchi tomchini o‘rtaga emas, chetga tikdi. Bu ish avvalgisidan sekinroq, ammo ancha yengil kechdi.

— Nega oxirgisini chetga qo‘yding? — deb so‘radi uyg‘ongan Oydin. — Chunki chet mahkam bo‘lsa, o‘rtasi nafas oladi, — dedi Nigor. Dasturxon yoyilganda ochiq choklardan salqin havo o‘tdi. Shunda ayvon atrofidagi sovuq havo muloyim aylana boshladi. Mayda tuman qirq bodomchada to‘planib, dumaloq shabnamga aylandi va ular kumushday yarqiradi.

Tomchilar bir-birini itarmay, navbat bilan yaylovlarga tushdi. Pastda qizg‘aldoqlar boshini ko‘tardi, qo‘zilar nam havoni hidlab, onalariga yaqinlashdi. Oydin Nigorning yelkasiga qo‘l qo‘ydi. — Sen naqshni emas, uning niyatini o‘qiding. Nigor kumush g‘altakni kelajak shogirdlarga asrab qo‘ydi. Osmon esa yengil atlasdek tekislanib, moviylashdi.