Quyosh daryo yuziga oltin tangachalar sochganda, Oydin qirg‘oqdagi tol nihollarini ko‘tarib turardi. Shu payt qarama-qarshi qirg‘oqdan do‘sti Qumrining hayajonli chaqirig‘i keldi: “Oydin, inimiz tagidagi tuproq uvalanmoqda!” Bugun tushgacha Oydinning oilasi yangi tolzor ekishi kerak, ammo Qumrining oilasi ham yordamga muhtoj edi.
Kecha kuchli yomg‘ir daryoning burilishidagi qumloq qirg‘oqni yuvib ketgan edi. Oydinning onasi va akasi quyi tomonda ildizlari qirg‘oqni mahkamlaydigan tollarni kutishardi. Qumrining ukalari esa qamishlar orasidagi past inda edi. Oydin: “Avval nihollarni eltaman, keyin qaytaman”, dedi u, o‘zini ishontirib.
U nihollarni yelkasiga qo‘yib, sayoz joydan o‘tmoqchi bo‘ldi. Lekin yomg‘irdan keyin suv ostidagi qum bo‘shashgan, oyog‘i sirg‘aldi va nihollarning ikkitasi oqimga tushdi. Oydin ularni tutib oldi, ammo qirg‘oqdan yana bir parcha qum uzilib ketdi. Qumri qo‘rqib, “Shoshilma, yer ham charchagan”, dedi.
Oydin uyiga qaytishni emas, kattalardan yordam so‘rashni o‘yladi, biroq ularning ekish joyi ancha uzoqda edi. U ikkinchi marta qalin novdalarni qumga sanchib, in tomonga kichik to‘siq yasadi. Suv kelib, novdalarni birma-bir yotqizdi. “Bu devor emas, suv uni aylanib o‘tadi”, dedi Qumri.
Shunda Oydin suv chetida qolgan eski qamish to‘riga qaradi. To‘rning pastki tomoniga qum va mayda yaproqlar yig‘ilib, uning orqasida tekis loy maydoni hosil bo‘lgan edi. Qamishlar oqimga qarshi tik turmas, egilib suvni sekinlatardi. Oydin otasining gapini esladi: “Tol nam loyda ildiz otishni yaxshi ko‘radi.”
U qarorini o‘zi qildi: nihollarni birdaniga eltish o‘rniga, avval Qumrining inini asraydigan yumshoq qirg‘oq yasaydi. “Sen ukalaringni qamishning yuqori tomoniga olib chiq, men esa tol shoxlarini to‘rga bog‘layman”, dedi u. Qumri bosh irg‘ab, “Men uzun poyalarni topaman”, deb javob berdi.
Qumri ukalarini xavfsiz qalin qamishzor tomon boshladi, so‘ng suv olib kelgan egiluvchan poyalarni tanladi. Oydin tol shoxlarini qamishlar orasiga ko‘ndalang qo‘ydi va ularni o‘t poyalari bilan mahkamladi. Ular devor emas, suv o‘tadigan savatchaga o‘xshar edi. Oqim mayda qumni uning ortiga tashlay boshladi.
Shu payt Oydinning akasi uzoqdan ularni ko‘rib, onasi bilan yetib keldi. Oydin bo‘lgan gapni yashirmay aytdi. Onasi savatchaga qarab, “Do‘stingni tanlaganing uchun ekish ishi qolib ketmadi, uni aqlliroq qilding”, dedi. Akasi esa qo‘shimcha qamish olib kelib, to‘rning ikki chetini mustahkamladi.
Bir ozdan keyin to‘r ortidagi loy yassi supachaga aylandi. Qumrining ukalari kattaroq, quruq qamishlarga ko‘chirildi, inlari esa endi suvdan chetroqda qoldi. Oydin oilasi nihollarning qolganini shu nam supachaning chetiga ekdi. Qumri quvonib, “Demak, tol bizning uyimizni ham ushlab turadi!” dedi.
Tushdan keyin daryo avvalgidek oqar, ammo burilishdagi qirg‘oq endi yalang‘och ko‘rinmas edi. Oydin qo‘llaridagi loyni yuvib, Qumri bilan nihollarga suv sepdi. U oilasiga vaqtida yetishish istagini unutmagandi; faqat do‘stining tashvishini o‘z vazifasidan ajratmagandi. Yangi tolzor ularning bir-biriga ishongan qaroridan boshlandi.