Chinordagi uch savol

Mahalla kutubxonasi oldidagi eski chinor har kuni ertalab salqin soya berardi. Bir kuni Laylo va Temur uning tagida uchta mayda qog‘ozni ko‘rishdi. Qog‘ozlarning har birida bitta topishmoq bor edi.

Shu payt kutubxonachi Saodat opa tashqariga chiqdi. U bolalar kitoblari turadigan yog‘och javon yopilib qolganini aytdi. Javonning uch rasmli tugmasini to‘g‘ri tartibda bosmasalar, u ochilmas edi.

Saodat opa kecha tartib berayotganda tugmalar yonidagi eslatma qog‘ozi shamolda uchib ketganini tushuntirdi. Topilgan qog‘ozlar chetida bittadan, ikkitadan va uchtadan mayda nuqta bor edi. Bugun esa chinor ostida o‘qish soati bo‘lishi kerak edi.

Birinchi qog‘ozda: “Bahorda yashil, kuzda sariq, shoxdan tushsam yerga yotaman”, deb yozilgan edi. Laylo darrov “barg” dedi. Javondagi barg rasmi tushirilgan tugma chapda turardi.

Ikkinchi qog‘ozda: “Qanotim bor, ammo samolyot emasman; tongda ovozim bilan uyg‘otaman”, derdi. Temur “qush” javobini topdi. Ular qush rasmi bor o‘rtadagi tugmani ham belgilab qo‘yishdi.

Uchinchi topishmoq biroz qiyinroq edi: “Quyosh bilan kelaman, bulut kelsa yashirinaman, egam qayerga borsa, ortidan boraman”. Temur uni qora qush deb o‘yladi. Laylo esa yerga qarab, chinorning soyasini ko‘rsatdi.

Saodat opa kulib, javob soya ekanini tasdiqladi. Javonning o‘ng tomonida soya rasmi tushirilgan tugma bor edi. Bolalar nuqtalarga qarab tartib barg, qush, soya ekanini yana bir bor tekshirishdi.

Laylo birinchi tugmani, Temur ikkinchisini bosdi, Saodat opa esa uchinchisini sekin bosdi. Javon “chiq” etib ochildi. Unda rangli ertak kitoblari va chinor ostiga yoyiladigan kichik ko‘rpachalar tartibli turardi.

O‘qish soatida bolalar topishmoqlarni navbat bilan aytishdi va kitoblardan hikoyalar o‘qishdi. Saodat opa uch qog‘ozni endi javon yonidagi shaffof g‘ilofga qo‘ydi. Laylo bilan Temur shoshilmay fikrlash foyda berganini his qilishdi.