Binafsha pomidorlar raqsi

Koral shahrining baland tadqiqot bog‘ida binafsha pomidor gullari birdaniga yopilib oldi. Kechqurun bo‘ladigan Urug‘lar bayramida ushbu noyob navning changlanishini ko‘rsatish kerak edi. Aks holda Lala sinfi tayyorlagan “Yashil ritmlar” chiqishi bekor bo‘lishi mumkin edi. Shisha tomda yomg‘ir tomchilari nog‘oradek sakrar, pastdagi ko‘chalar rangli chiroqlar bilan jilvalanardi.

Lala kichik barabanchasini ko‘tarib, biolog Dilora opa yoniga yugurdi. “Gullarni tezda ochsak bo‘ladimi?” dedi u. Dilora opa barglarni tekshirdi. “Bu pomidorlar changini mayin tebranish bo‘shatadi. Asalari bugun kuchli yomg‘irdan keyin uchmadi.” Lalaning maqsadi aniq edi: ertagacha gullarning changini boshqa gullarga yetkazish.

U do‘stlari Tino va Mar bilan gullar orasiga kirdi. Lala bayramdagi eng quvnoq ritmni chaldi, Tino esa kichkina qo‘ng‘iroqlarni jaranglatdi. Ammo gullar qimirlamadi, uchovining shovqinidan barglardagi suv sachradi. Mar qulog‘ini berkitib, “Biz ularni uyg‘otyapmizmi yoki cho‘chityapmizmi?” dedi.

Keyin Tino bog‘ ustaxonasidan kichkina ventilyator olib keldi. Uni gullarga qaratishganda, yaproqlar shamolda o‘ynadi, ammo sarg‘ish chang uchmadi. Ventilyatorning g‘uvillashi baland va bir tekis edi. Dilora opa, “Tebranishning o‘zi emas, uning nozikligi ham muhim,” dedi.

Shunda Lala shisha devor yonidagi rasmlarga qaradi. Ularda bir ari pomidor guliga qo‘ngan, qanotlarini emas, tanasini titratayotgan edi. “Demak, ari gulni urmaydi, ichidan g‘uvillaydi!” dedi Lala. Dilora opa kuldi: “Aniqroq aytsak, u changdonlarni mayin tebratadi.”

Lala barabanchasidan voz kechib, har bir gulga yaqin ishlashga qaror qildi. Mar quruq qamishdan ingichka taroq yasadi, Tino esa toza yumshoq cho‘tka topdi. Lala taroq uchini gul bandiga yengil tirab, barmog‘i bilan asta chertdi. “Balandlik emas, moslik kerak,” dedi u.

Birinchi gul oldida Lalaning qo‘li titradi: changdonga qattiq tegsa, uni shikastlashi mumkin edi. U chuqur nafas olib, taroqni yana mayin chertdi. Sarg‘ish chang cho‘tkaga qo‘ndi. Mar cho‘tkani boshqa gulning yopishqoq markaziga tekkizdi. Bu safar hammasi joyida qoldi.

Ular shoshilmay, navbat bilan o‘n ikki gulni changlatishdi va har biriga kichik qog‘oz halqa ilishdi. Bayram boshlanganda, Lala sahnada baraban emas, qamish taroqni ko‘tardi. “Bugun meva ko‘rsatmaymiz,” dedi u, “ammo uning boshlanishini eshittiramiz.” Tomoshabinlar dastlab hayron, keyin diqqat bilan tinglashdi.

Dilora opa bolalarning yoniga gullarning rasmlarini qo‘ydi va kelasi haftada mevalarni tekshirishga va‘da berdi. Oradan kunlar o‘tib, halqalar osilgan joylarda mitti binafsha pomidorlar ko‘rindi. Lala bayramdagi qarsakni esladi, lekin eng yoqimli kuy gullarga zarar bermagan, do‘stlari bilan topilgan mayin g‘uvillash ekanini bildi.