Qaldirg’ochning loy xati

Bahorning iliq kuni Mohira buvisining ayvonida kitob o‘qirdi. Tom chetidagi qaldirg‘och uyasidan mayin chirqillash eshitildi. Ammo uyaning pastida loydan tushgan ingichka iz ko‘rindi.

Yusuf kelib, izni diqqat bilan kuzatdi. Iz devor yonidagi qurib qolgan kichik ko‘lmakka borardi. “Bu qaldirg‘ochning loy xati shekilli”, dedi u hayron bo‘lib.

Bolalar yuqoriga termulib, uyaning bir chetida nozik yoriqni payqadilar. Qaldirg‘och tumshug‘ida juda oz loy olib kelar, lekin ko‘lmak qurigani uchun u yana va yana aylanishga majbur edi. Agar yomg‘ir yog‘sa, yoriq kattalashishi mumkin edi.

Mohira uyaga qo‘l tekkizish mumkin emasligini bilar edi. Shuning uchun u va Yusuf hovlining chetidan ozgina yumshoq tuproq oldilar. Uni eski, sayoz kosachaga solib, bir necha qoshiq suv qo‘shdilar.

Qaldirg‘och kosacha tomon uchib keldi, ammo loy suyuq bo‘lgani uchun tumshug‘iga yopishmadi. Yusuf shosha-pisha yana suv quyishni taklif qildi. Mohira esa avval qaldirg‘och qanday loy olganini esladi.

U loy bo‘lakcha bo‘lib turishini ko‘rgan edi. Bolalar kosachaga quruqroq tuproqdan oz-ozdan qo‘shib, uni tayoqcha bilan sekin aralashtirdilar. So‘ng kosachani devordan uzoqroqda, tinch joyga qo‘yishdi.

Bu safar qaldirg‘och loydan kichkina bo‘lak olib ketdi. U yana ikki marta qaytdi. Har gal yoriqning rangi qoramtir loy bilan to‘lib borardi.

Yusuf uyaga yaqinroq borib qaramoqchi bo‘ldi. Mohira uni to‘xtatdi: “U bizdan qo‘rqmasa, ishini tez tugatadi.” Ikkalasi ayvonning narigi chetida jim turib kutishdi.

Peshindan keyin qaldirg‘och uyaga kirib, endi uzoq chiqmay qo‘ydi. Yoriq ko‘rinmay qoldi, chirqillash esa yanada ravshan eshitildi. Kosachadagi loydan faqat mayda izlar qoldi.

Ertasi kuni buvisi ayvonni supurar ekan, bolalarning kosachasini ko‘rdi. Mohira bo‘lgan gapni aytib berdi. Buvisi jilmayib, kosachaga toza suv qo‘ydi: “Yordam ham tinch va o‘rinli bo‘lsa, foydali bo‘ladi.”