Yulduz doirasining siri

Kuzning tiniq oqshomida Anvar kartondan yulduz doirasi yasadi. Doiraning chetiga oylar nomini, o‘rtasiga mayda yulduzlarni chizdi. Rustam ota uni ayvon ustuniga ilib berishga va’da qildi.

Qorong‘i tushgach, Anvar doirani aylantirdi. Ammo undagi Temirqoziq belgisi janub tomonga qarab qoldi. Osmondagi haqiqiy Temirqoziq esa ayvonning narigi tomonida yorqin ko‘rinardi.

“Nega doiram osmondan boshqa joyni ko‘rsatyapti?” dedi Anvar hayron bo‘lib. U kartondagi yulduzni barmog‘i bilan bir necha marta tekshirdi. Belgi joyida edi, lekin baribir to‘g‘ri kelmasdi.

Shu payt qo‘shnisi Nilufar kichik durbinini ko‘tarib keldi. U ham yulduzlarni tomosha qilishni yaxshi ko‘rardi. Anvar unga doiradagi sirli xatoni ko‘rsatdi.

“Avval shoshilmay ko‘raylik”, dedi Nilufar. Anvar doirani sekin aylantirdi, Nilufar esa undagi oy nomlarini o‘qidi. Ular qaysi oy ekanini ham to‘g‘ri topishdi, ammo Temirqoziq belgisi o‘z joyiga kelmadi.

Keyin bolalar doiraning chetlarini ko‘zdan kechirishdi. Anvar kartonning burchagi bukilganmikan, deb qaradi. Nilufar yulduzlar chizig‘i o‘chib ketmaganini tekshirdi. Hech qanday aniq xato topilmadi.

Rustam ota ularning yoniga eski kompas bilan chiqdi. Kompasning qizil uchi shimolni ko‘rsatdi. “Yulduz doirasi ham avval shimolga qarab turishi kerak”, dedi u.

Anvar doirani diqqat bilan ko‘tardi. Shunda u “shimol” degan yozuv ichki halqa tagida yarim berkinib qolganini payqadi. Halqa biroz sirg‘alib, barcha belgilarni yon tomonga surib yuborgan ekan.

Rustam ota doirani ehtiyotkorlik bilan yechdi. Anvar halqani to‘g‘ri joyiga keltirdi, Nilufar esa “shimol” yozuvini kompas tomonga qaratib turdi. Rustam ota halqani yumaloq mahkamlovchi bilan qayta qotirdi.

Ular doirani yana ustunga ilishdi. Bu safar Temirqoziq belgisi osmondagi yorqin yulduz bilan bir joyga tushdi. Nilufar quvonib chapak chaldi, Anvar esa yengil tortib kuldi.

Keyin uchovlari doira yordamida Katta Ayiq yulduz turkumini ham topishdi. Anvar karton chetiga kichkina eslatma yozdi: “Avval shimolni top!” O‘sha oqshom yulduz doirasi adashmadi.