Qarsak kutgan qo‘g‘irchoqlar

Mahalla ayvonida kechqurun qo‘g‘irchoq tomoshasi bo‘lishi kerak edi. Zarnigor qo‘g‘irchoqlarni sahna ortiga terib chiqdi, Otabek esa rasmli sahna kartalarini stolga qo‘ydi. Husan bobo tomosha uchun kichik parda ipini tekshirayotgan edi.

Shu payt derazadan kuchli shamol esdi. Oq qog‘oz kartalar uchib, gilamga, supaga va sandiq yoniga sochilib ketdi. Bir karta hatto pardaning tagiga kirib qoldi.

Kartalar tartib bilan qo‘yilmasa, tomosha boshlanmasdi. Chunki har bir kartada qaysi qo‘g‘irchoq chiqishi, nima deyishi va qayerda turishi chizilgan edi. Ayvonga bolalar ham yig‘ila boshlagandi.

Zarnigor kartalarni tez-tez terdi, ammo birinchi kartadan keyin ertak chalkashib qoldi. Quyoncha hali yo‘lga chiqmay turib, bayram dasturxoniga borib qolar edi. Otabek rasmlardagi ranglarga qaradi, lekin ayrim kartalarning osmoni ham, daraxti ham bir xil edi.

“Avval qaysi biri bo‘lganini qanday bilamiz?” dedi Zarnigor. Otabek parda tagidan kartani olib chiqdi, lekin uning joyini ham topolmadi. Shunda qo‘g‘irchoqlarni yasagan Husan bobo sekin kuldi.

U kartalarni bolalarning qo‘liga tutqazib: “Faqat oldiga emas, orqasiga ham qaranglar,” dedi. Zarnigor bir kartani ag‘darib ko‘rdi. Uning orqasida ingichka ko‘k chiziq bor ekan.

Otabek boshqa kartani ag‘dardi: undagi chiziq birinchisining oxiriga mos tushdi. “Bu ariqning rasmi shekilli!” dedi u. Ular barcha kartalarni yerga yoyishdi va ko‘k chiziqlarni diqqat bilan solishtira boshlashdi.

Ba’zi chiziqlar daryo kabi burilar, ba’zilari esa ko‘prik ostidan o‘tar edi. Bir kartadagi chiziq uzilganday tuyuldi. Zarnigor uni aylantirib ko‘rdi va chiziq qo‘shni kartaga to‘g‘ri kelishini payqadi.

Oxirgi karta qo‘yilganda, orqa tomonda uzun ko‘k ariq rasmi paydo bo‘ldi. Kartalarning old tomonidagi voqealar ham tartibga tushdi: avval bog‘, keyin yo‘l, so‘ngra ko‘prik, ayvon va oxirida bayram dasturxoni chiqdi.

Tomosha vaqtida quyoncha qo‘g‘irchoq yo‘l so‘radi, tipratikan unga ko‘prikni ko‘rsatdi, oxirida esa ular birga bayramga yetib borishdi. Tomoshabinlar qarsak chalishganda, Zarnigor bilan Otabek bir-biriga mamnun qarashdi.

Husan bobo: “Har bir karta yolg‘iz bo‘lsa, sirli tuyuladi,” dedi. Bolalar birga qaralsa, bo‘laklar ham chiroyli hikoyaga aylanishini bilib olishdi.