Sirli sandiq
Malika buvisining ayvonida turgan ko‘hna yog‘och sandiqni juda yaxshi ko‘rardi. Uning ichida rangli rasmlar, qo‘g‘irchoqchalar va buvi aytib beradigan ertaklar uchun mayda buyumlar saqlanardi. Ammo bir kuni sandiqning qopqog‘i ochilmadi. Kaliti joyida edi, lekin qulf go‘yo jilmayib, hech kimni ichkariga qo‘ymayotgandek turardi.
Sandiq qopqog‘ida ilgari bo‘lmagan oq oy rasmi paydo bo‘lgandi. Oy uch bo‘lakka bo‘lingan, har bo‘lagining tagida bittadan so‘z yozilgan edi: tingla, top, ulash. Malika ukasi Anvar bilan bir-biriga hayron qaradi. Buvi esa piyolalarga choy quyib, kulimsiradi: “Sandiq bugun sizlarga o‘zi ertak aytmoqchi, shekilli.”
Uch bo‘lak oy
Malika avval “tingla” so‘zini o‘qidi. Shu payt hovli devoridan qo‘shni Munira xolaning ovozi eshitildi. Ular har tong hovliga keladigan mushukcha Momo uchun likopchaga suv qo‘yardi. Bugun Momo ko‘rinmagani uchun xola xavotirda edi.
Bolalar shoshilmay, quloq solib atrofni kuzatdilar. Tut daraxti tagidan mayin miyovlash eshitildi. Momo gullar orasida turib, bo‘yniga o‘ralib qolgan ipni yecha olmayotgan ekan. Anvar ipni ehtiyot bilan bo‘shatdi, Malika esa likopchaga toza suv quydi. Momo dumini likillatib ketgach, daraxt tagida oppoq yog‘och bo‘lagi yalt etdi. Unda oyning birinchi bo‘lagi chizilgan edi.
Ikkinchi so‘z “top” edi. Bolalar ayvon atrofini, tok soyasini, hatto eski supurgi yonini ham qarashdi. Hech narsa yo‘q. Shunda Anvar novvoy bobo tongda tandir yonida bir narsasini qidirganini esladi. Ular borishsa, novvoy bobo ko‘zoynagining g‘ilofini topolmay o‘tirgan ekan. Malika yerga tushgan un izlariga qaradi. Izlar omborcha tomon ketardi. G‘ilof un qopining ortiga sirg‘alib tushgan ekan. Novvoy bobo xursand bo‘lib, bolalarga yumaloq patir uzatdi. Patirning qog‘oz o‘ramida oyning ikkinchi bo‘lagi bor edi.
Endi “ulash” qoldi. Bolalar patirni uyga olib ketish o‘rniga, uning bir chetini Munira xolaga, bir chetini hovlida ishlayotgan otasiga, ozrog‘ini buviga ulashdilar. Buvining piyolasi yonida esa uchinchi yog‘och bo‘lak paydo bo‘ldi.
Ertakning kaliti
Uch bo‘lakni sandiq qopqog‘idagi oy rasmiga qo‘yishlari bilan mayin “chert” degan ovoz eshitildi. Qulf ochildi. Ichkarida yangi ertak daftari va kichkina yozuv bor edi: “Ertaklar mehr berilgan joyda ko‘payadi.”
O‘sha oqshom buvi sandiqdan hech qanday eski buyum olmadi. Malika, Anvar va buvi birgalashib Momo, un izlari va uch bo‘lak oy haqidagi mutlaqo yangi ertakni yozishdi.
Mehr bilan tinglangan muammo ham yechim topadi. Ulashilgan quvonch esa ertakka aylanadi.