Quyosh soatining soyasi

Aziza maktab bog‘iga ertaroq keldi. U har kuni dars boshlanishidan oldin gulzordagi rayhonlarga qarab o‘tishni yaxshi ko‘rardi. Bog‘ning o‘rtasida toshlardan yasalgan dumaloq quyosh soati bor edi.

Soatning o‘rtasidagi ingichka tayoqcha odatda soya tashlab, vaqtni ko‘rsatardi. Aziza soyaga qarab, qo‘ng‘iroqqacha qancha vaqt qolganini bilardi. Ammo o‘sha kuni tayoqchaning soyasi ko‘rinmadi.

Quyosh charaqlab turgan bo‘lsa ham, toshlardagi raqamlar jim turardi. Aziza tayoqcha atrofiga engashib qaradi, keyin bir necha qadam chetga chiqdi. “Nega soatimiz ishlamay qoldi?” deb hayron bo‘ldi u.

Shu payt uning do‘sti Kamol keldi. U ham tayoqchani diqqat bilan ko‘zdan kechirdi. “Balki tayoqcha egilgandir?” dedi u va yonidan qaradi.

Tayoqcha to‘g‘ri, mahkam turardi. Aziza toshlar chang bo‘lib qolganmikan, deb ro‘molchasi bilan ularni artdi. Ammo soya baribir paydo bo‘lmadi.

Yaqinda bog‘bon Saida opa ko‘chatlarga suv quyib yurardi. U bolalarning gapini eshitib, chelakni chetga qo‘ydi. “Shoshilmanglar, avval quyosh nuri qayerdan tushayotganini ko‘raylik”, dedi u.

Uchovlari quyosh soati atrofini sekin aylanib chiqdilar. Kamol bir tomondan qaradi, Aziza esa pastdagi toshlarni tekshirdi. Saida opa yuqoriga qarashni taklif qilganda, Kamol darrov katta yashil barglarni ko‘rdi.

Qovoq poyalari panjara bo‘ylab o‘sib, quyosh soati ustiga egilib qolgan ekan. Barglar quyosh nurining bir qismini to‘sib turardi. Shuning uchun tayoqchaga to‘liq nur tushmay, aniq soya hosil bo‘lmayotgan edi.

“Barglarni uzib tashlaymizmi?” dedi Aziza. Saida opa bosh chayqadi. “Qovoq ham o‘sishi kerak. Kelinglar, unga ham, soatga ham qulay yo‘l topamiz.”

Kamol panjaraning bo‘sh tomonini ko‘rsatdi. Saida opa yumshoq mato bog‘ichlar olib keldi. Bolalar poyalarni tortmasdan, ehtiyotlik bilan bo‘sh tomonga yo‘naltirdilar va bog‘ich bilan panjaraga mahkamladilar.

Bir ozdan keyin tayoqchaning ingichka soyasi toshlar ustiga tushdi. Soya asta-sekin siljib, tush payti yaqinlashganini ko‘rsatdi. Aziza quvonib kuldi: “Soatimiz yana vaqt aytyapti!”

Saida opa qovoq barglari endi yo‘lak chetiga yoqimli soya berayotganini ko‘rsatdi. Kamol esa bir narsani tuzatishdan oldin uning atrofidagilarga ham qarash kerakligini eslab qoldi.