Hayvonlar mamlakatidagi Quruqtepa yalangligida bir bahor kuni Zira sincap tuproqdan chiqqan mitti eman novdasini ko‘rdi. Uning ikki bargi shamolda titrar, ammo atrofdagi eski emanlar ostida boshqa yangi nihol yo‘q edi. “Nega o‘rmonimiz davom etmayapti?” deb o‘yladi Zira.
Zira yozda yalanglik qizib ketishini, emanlar esa qushlar va kemiruvchilarga oziq bo‘lishini bilar edi. U kuzgacha kamida o‘nta sog‘lom nihol chiqarishni maqsad qildi. Otasi, keksa sincap Bori, unga: “Yong‘oqni topish boshqa, uni o‘stirish boshqa,” dedi.
Avval Zira pishiq yong‘oqlarni yalanglikdagi katta kulrang tosh ustiga terib qo‘ydi. “Quyosh ularni tez uyg‘otadi”, deb o‘yladi u. Ammo ikki kundan keyin po‘stlari burishib, ichlari quruqlashdi. Shamol ularni dumalatib, ayrimlarini pastdagi jarlikka tushirdi.
Keyin u yumshoq qumga chuqurchalar qazib, yong‘oqlarni juda chuqur ko‘mdi va ustidan ko‘p suv tashidi. Bir haftadan so‘ng qum qotib qoldi. Kovlab qarasa, yong‘oqlarning ayrimlari qoraygan, ayrimlari esa havo yetmaganidan dimiqib yotardi. Zira ancha xafa bo‘ldi.
U dam olish uchun eski eman tagiga bordi. Toshbaqa Tohir yaproqlar orasidan asta chiqdi. Uning yonida kuzda ko‘milgan yong‘oqning oq ildizchasi ko‘rinardi. “Yaproqlar yomg‘irni ushlab turadi, lekin tuproqni bo‘g‘maydi”, dedi Tohir. Zira nam yaproqlar ostidagi mayin tuproqni kaftida uqaladi.
Zira o‘zi uch xil kichik maydon tanladi: biri yalang‘och tuproq, biri chuqur qum, biri esa nam yaproqlar tagi. Har biriga uchta yong‘oqni bir barmoqcha chuqurlikda joyladi. U ustlarini shoxchalar bilan ajratib, qaysi joy qanday o‘zgarishini har kuni diqqat bilan yozib bordi.
To‘rt kundan keyin yalang‘och tuproq quruqlashdi, chuqur qum esa yana qotdi. Faqat yaproq tagidagi yong‘oqlar to‘lishib qoldi. Birining po‘sti yorilib, oppoq ildizcha chiqdi. Shunda Zira qaror qildi: yong‘oqlarni quyoshda qovurmaydi ham, suvga ko‘mib qo‘ymaydi ham.
U olmaxonlar, quyonlar va bulbuldan yordam so‘radi. Ular eski emanlar tagiga yupqa yaproq qoplami yoyishdi, yong‘oqlarni sayoz joylashtirishdi. Bori har bir uyachaga yetarli oraliq qoldirdi. “Nihollar bir-birining havosini tortib olmasin”, dedi u mamnun bo‘lib.
Kuz oxirida yaproqlar orasidan o‘n ikki yashil novda ko‘rindi. Qushlar ularning yoniga qo‘nib, yalanglik endi yashillashishini aytishdi. Zira mitti nihollarni tomosha qilib, katta o‘rmon ham quyosh, suv va havoning bir-biriga mos kelishidan boshlanishini yuragida his etdi.