Kaktus guli ustidagi oy

Qorako‘ldagi baland platodagi kichik kuzatuv uyida Oy atrofida sutday halqa paydo bo‘lgan kecha, to‘qqiz yashar Dilnoza uyg‘onib ketdi. Deraza yonidagi kaktus birdan oppoq, katta gul ochgan, ammo uning changchilari oldida biror tungi kapalak hali ko‘rinmas edi. Havo sovuq va tiniq edi.

Bu gul faqat bir kecha yashardi; ertalab yaproqlari bukilib, urug‘ bog‘lash imkonini yo‘qotardi. Dilnoza otasi ishlaydigan osmon kuzatuv markazida uning changini tungi kapalaklar tashishini eshitgan edi. U gulning urug‘idan yangi ko‘chat o‘stirib, platoga ekmoqchi bo‘ldi. Bu noyob o‘simlik suvni juda kam ichardi.

— Men kapalakni topaman, — dedi u sekin. Otasi teleskop daftarini yopib, — Uni ushlama, Dilnoza; qanoti juda nozik, — dedi. Maydonchada faqat bitta kuchli oq chiroq yonar, uning tegrasida kulrang ipakqanot bezovta bo‘lib aylanib, aylanib uchardi. Gul esa uning narisida yolg‘iz turardi.

U derazani keng ochib, guldan taralgan hidni ipakqanotga yetkazish uchun kartondan yelpig‘ich qildi. Shamol esa nozik gulchanglarni gilamday qumga sochdi. Kapalak chiroq atrofidan uzilmadi. Dilnoza yelpig‘ichni darrov to‘xtatib, gulga tegmay, diqqat bilan kuzata boshladi. Uning yuragi gul uchun qattiq achidi.

Keyin u chiroq yoniga shirin suvli likopcha qo‘ydi, balki kapalak dam olar deb o‘yladi. Ammo ipakqanot likopchaga emas, yorug‘likka urilaverdi; bir necha chumoli esa shirin hidga kelib qoldi. Dilnoza likopchani olib, chumolilarni ezmasdan chetroqqa ko‘chirdi. Bu ham gulga foyda bermasligini u tezda tushundi.

U Oy halqasiga, so‘ng chiroqning tekis oq nuriga qaradi. Otasi ilgari uzoqdagi Oy nuri kapalaklarga yo‘nalishni ushlashga yordam berishini aytgandi. — Demak, bu yaqin chiroq unga Oydek tuyulyapti, — deb pichirladi Dilnoza. Otasi bosh irg‘adi va kulimsiradi. Halqa esa yuqoridagi muzli bulutlardan ham darak berardi.

Dilnoza mustaqil qaror qildi: chiroqni o‘chirmaydi, chunki otasi yulduz kuzatuv daftarini ko‘rishi kerak edi. U eski karton qutidan keng qalpoqcha yasab, chiroqning nurini faqat stolga tushiradigan qildi. Maydoncha yana qorong‘iroq, osmon esa ravshanroq bo‘ldi. Gul yonida esa endi deyarli hech qanday yorug‘lik qolmadi.

Ipakqanot avval bir marta aylana chizdi, keyin to‘xtab qoldi. U halqali Oy tomon ko‘tarilib, kaktus gulining hidini topdi va mayin qanotlari bilan uning ichiga qo‘ndi. — Unga buyruq emas, kerakli qorong‘ilik kerak ekan, — dedi Dilnoza sevinib. Uning mo‘ylovlariga gulning oltin changi ehtiyotkorlik bilan tegdi.

Bir ozdan keyin gulchang ipakqanotning boshiga oltin kukunday yopishdi. U ikkinchi ochilgan gulga uchib ketgach, Dilnoza daftariga vaqtni yozdi va kuldi. Otasi uning yonida mamnun bo‘lib uzoqroq ham turdi. Ertalab gullar bukilganida, u ularga tegmadi: endi kaktusning o‘zi urug‘ tugishini sabr bilan kutardi.