Dilnoza ertalab maktabga ketayotganda mahalla supasi yonidan yashil ro‘molcha topib oldi. Uning chetiga olti bargli qizil gul, ko‘k to‘lqin va oppoq qush kashta qilingan edi. Ro‘molchaning ichida esa bir dona mayda kalit bor edi.
Dilnoza kalitni kaftiga olib, hayron bo‘ldi. “Kimdir buni izlayotgan bo‘lsa kerak”, dedi u. Osmonda kulrang bulutlar ko‘rina boshlagani uchun ro‘molcha ho‘l bo‘lib qolmasin deb, u uni uyiga olib bordi.
Otabek bobo ayvonda tok novdalarini bog‘lab o‘tirgan edi. U ro‘molchaga qarab, kashtani ehtiyotlab ushladi. “Bu belgilar bekorga tikilmagan bo‘lsa kerak”, dedi bobo. Dilnoza ham kashtalarning tartib bilan joylashganini payqadi.
Avval ular qizil gul belgisini o‘ylashdi. Mahallada olti bargli qizil gul faqat kutubxona oldidagi gulzorda o‘sardi. Dilnoza bilan bobosi o‘sha yerga borishdi. Ammo kutubxona eshigi yopiq, derazalari esa berk edi.
“Endi ko‘k to‘lqinni izlaymiz”, dedi Dilnoza. Kutubxona yonidan kichik ariq oqib o‘tardi. Ariq bo‘yidagi yassi toshda to‘lqinga o‘xshagan chiziqlar bor ekan. Toshning chetida oppoq qush patidek kichik rasm ham ko‘rindi.
Dilnoza tosh ortiga qaradi. U yerda yomg‘irdan asraydigan yog‘och quti turardi. Qutining qulfida mayda teshik bor edi. Otabek bobo: “Kalit mos keladimi, asta sinab ko‘r”, dedi.
Dilnoza kalitni ehtiyot bilan buradi. Quti asta ochildi. Ichida rangli qalamlar, uchta yupqa kitob va “Malikaning ko‘chma kutubxonasi” degan yozuv bor edi. Kitoblarning cheti nam tortmasin deb, ular qutining qopqog‘ini yana yopib qo‘yishdi.
Shu payt Malika qo‘lida ikki kitob ko‘tarib keldi. U yashil ro‘molchasini ko‘rib, quvonib ketdi. “Men bolalarga kitob tarqatish uchun qutini shu yerga qo‘ygan edim”, dedi u. “Kalitim ro‘molcham bilan tushib qolganini sezmay qolibman.”
Dilnoza ro‘molcha va kalitni egasiga topshirdi. Malika kashtalarni onasi tikkanini aytdi. “Gul kutubxonani, to‘lqin ariqni, qush esa quti turgan toshni eslatadi”, dedi u.
So‘ng uchalasi kitoblarni quruq joyga joylab qo‘yishdi. Otabek bobo kulib qo‘ydi. Dilnoza kashtadagi belgilar faqat bezak emasligini bilib oldi. Ehtiyotkorlik bilan topilgan narsa egasiga qaytsa, quvonch ham ko‘payar ekan.